Pandemie zorgt voor een taalpiek

In tijden van crises verlevendigt de taal. Lees in het artikel Coronavocabulaire: 'Veel eendagsvliegen, maar anderhalvemetersamenleving blijft' hoe het aantal nieuwe woorden in het Nederlands enorm toeneemt.

Leerdoel

▢ Ik kan uitleggen hoe in crises als de corona-pandemie nieuwe woorden ontstaan en een deel tot onze woordenschat blijft behoren

Opdrachten

A Vragen

1. Waarom gebruiken we portmanteauwoorden (alinea 3)?

2. Wat wordt bedoeld met de metaforiek van medische woorden (alinea 6-7)?
3. Wat maakt dat veel nieuwe woorden vaak eendagsvliegen blijken te zijn?
4. Wat wordt bedoeld met doorzichtige woorden (alinea 11)?
5. Anderhalvemetersamenleving maakt grote kans om in de Van Dale terecht te komen. Kies uit het coronawoordenboek vier andere woorden waarvan je denkt dat ze zullen blijven. Leg bij elk van de vier uit waarom je dat denkt.
6. Welke kenmerken van de Nederlandse taal worden in de tekst genoemd?

7. Verklaar waarom juist in tijden van crises veel nieuwe woorden ontstaan.

B Taalrijke tijden

Ook andere oorzaken dan een pandemie kunnen zorgen voor een verlevendiging van de taal. Zoek twee voorbeelden uit het verre of recente verleden op waarin in Nederland veel nieuwe woorden ontstonden. Bespreek in totaal minstens vijf woorden die toen ontstonden.

C Woorden lenen

Eigenlijk kent elke taal ook wel woorden die uit andere talen zijn overgenomen, zogenaamde leenwoorden. Geef vijf voorbeelden van veelgebruikte leenwoorden in de Nederlandse taal. Als je bij opdracht B al gebruik hebt gemaakt van leenwoorden, bedenk dan nog vijf andere leenwoorden.

Populaire posts van deze blog

Geld voor het oprapen

In Amsterdam worden prullenbakken vaak opengebroken door mensen die statiegeldflesjes en -blikjes verzamelen. Dit zorgt voor veel zwerfafval en overlast in de stad. In deze tekst worden verschillende oplossingen besproken om dit probleem aan te pakken. Het Parool | Lezers over opengebroken prullenbakken in Amsterdam: ‘In Berlijn en Kopenhagen is deze oplossing al heel normaal’ Leerdoel Je kunt verschillende oplossingen noemen voor het probleem van opengebroken prullenbakken in Amsterdam. Woordenschat grootwinkelbedrijven, exploiteren, initiatief, memo Opdrachten 1. Vat de oplossingen in de tekst samen. 2. Bespreek met anderen welk van deze oplossingen naar jullie verwachting het beste zal werken. Beargumenteer waarom je dat denkt. 3. Bespreek met anderen of er nog andere oplossingen zijn.

Werkvorm op vrijdag: stiftgedicht

Een stiftgedicht is een creatieve manier om een gedicht te maken door woorden of zinnen uit een tekst te selecteren en de rest te ‘stiften’ (door te doorstrepen of met een kleur weg te vlakken). Hieronder vind je een stap-voor-stap uitleg over hoe je een stiftgedicht kunt maken. 1. Kies een tekst: Dit kan een krantenartikel, boek, tijdschrift, of zelfs een ander gedicht zijn. Het maakt niet uit wat voor soort tekst, zolang het maar voldoende woorden en zinnen bevat die je kunt gebruiken. 2. Lees de tekst door: Kijk of er woorden of zinnen in de tekst staan die je aanspreken of die een bepaalde emotie of beeld oproepen. Je hoeft niet elke zin te gebruiken, alleen de woorden die je interessant vindt. 3. Markeer de woorden: Terwijl je door de tekst leest, markeer je de woorden of zinnen die je wilt gebruiken. Dit kunnen woorden zijn die een gedicht laten ontstaan, of woorden die een interessante betekenis samenvoegen. 4. Stift de rest van de tekst: Gebruik een stift om de re...

Boem en het is uit met vuurwerk

Elk jaar leidt consumentenvuurwerk tot veel discussie vanwege de schade, verwondingen en overlast die het veroorzaakt. Nu er een meerderheid in de Tweede Kamer voor een landelijk vuurwerkverbod is, lijken de regels te gaan veranderen. Voorstanders benadrukken de veiligheid en duidelijkheid die een verbod biedt, terwijl tegenstanders vrezen voor illegale handel en het verlies van een geliefde traditie. Kies een artikel over de redenen voor een vuurwerkverbod. Leerdoel Je kunt argumenten voor en tegen een vuurwerkverbod bespreken. Woordenschat handhaven, roependen in de woestijn, federatie, portefeuillehouder, maatschappelijke prijs, democratie, vrijheid van meningsuiting. Opdracht 1. Vat de argumenten voor en tegen in de tekst samen. 2. Bespreek met anderen welke argumenten er mogelijk nog meer zijn. 3. Schrijf kort je eigen standpunt op. Beargumenteer met goede argumenten voor je standpunt en en ga in op de argumentatie van andere standpunten.

MNMweek

Zoeken in deze blog