MNMweek

Dagelijks zie je beelden, filmpjes, memes en berichten die proberen jouw mening te beïnvloeden. Dat gebeurt niet alleen in reclame, maar ook in politiek en oorlog. Propaganda speelt daarbij een grote rol. Napoleon was er en grootmester in. En ook in de tegenwoordige conflicten, zoals dat tussen de VS en Iran, wordt oorlogspropaganda op grote schaal ingezet.  NOS op 3 |  Dus jij dacht dat oorlogsmemes nieuw waren? Leerdoel  Je kunt uitleggen wat maakt dat propaganda werkt. Woordenschat  oorlogspropaganda, ontmenselijken, massamedia,  Vragen over de tekst 1. Aan wie hebben we het woord propaganda te danken en hoe komt dat? 2. Wat is er veranderd in de betekenis en associaties van het woord? 3. Noem de zes kenmerken van propaganda en licht ze kort toe. 4. Wat maakte Napoleon zo goed in propaganda? 5. Wat bedoelen we met ontmenselijken, wat vaak in propaganda gebeurt 6. Welke technische mogelijkheden gebruikten de nazi’s in hun oorlogspropaganda 7. Wat dee...

Ook al is de oorlog nog niet ten einde, verschillende landen ondernemen al wel actie om een internationaal tribunaal voor Vladimir Poetin op te richten.  RTL Nieuws | Nieuw tribunaal voor Russische misdaden tegen Oekraïne: 'Neurenberg voor Poetin' Leerdoel   Je kunt uitleggen hoe landen een speciaal tribunaal willen oprichten voor agressie tegen Oekraïne. Woordenschat tribunaal, soevereine staat, omstreden, Internationaal Strafhof (ICC), infrastructuur, vonnissen, dictatoriale, autoritaire, legitimiteit, marginale, bij verstek Vragen bij de tekst  1. Waarom kan het Internationaal Strafhof Poetin niet direct vervolgen voor agressie tegen Oekraïne? 2. Welke rol speelt internationale samenwerking bij het oprichten van het nieuwe tribunaal? 3. Waarom is legitimiteit belangrijk voor een internationaal tribunaal? 4. Wat zijn de verschillen tussen oorlogsmisdaden en het misdrijf agressie? 5. Waarom wordt het tribunaal gezien als een signaal aan autoritaire leiders? 6. Welke pr...

De fatbike is omstreden. Nog altijd is er discussie of we de fatbike niet aan banden moeten leggen. In een opinie in Het Parool betoogt filosoof Dirk-Jan Laan dat het hier niet alleen gaat over fietsen, maar vooral over hoe een samenleving is georganiseerd en wat er gebeurt als iets dat systeem verstoort. Het Parool|  Opinie: ‘De fatbike wordt gezien als een ongewenste nieuwkomer, maar we moeten die wrijving verwelkomen’ Leerdoel   Je leert de tekst kritisch te begrijpen door de hoofdgedachte te herkennen, standpunten te onderzoeken en na te denken over de vraag of “wrijving” in de samenleving positief of negatief kan zijn. Woordenschat   wrijving, buitelen, verbijsterend, autolobby, genormeerd, inkapselen, aannames, forensen, impliceert, conformeren, onstuitbare, publieke sfeer, decadente, wrijvingsloos, verfoeien Vragen over de tekst 1. Wat is volgens de schrijver de algemene mening over fatbikes in de media en politiek? 2. Waarom vindt de auteur dat de irritatie over f...

Op 1 mei werd ook dit jaar overal de dag van de arbeid gevierd. In veel landen is het een wettelijke vrije dag, anders dan in Nederland, omdat daar veel strijd is geleverd om te komen tot duidelijke rechten en goede arbeidsomstandigheden voor werknemers.  De Volkskrant|Opinie: Pas als we stoppen met werken, kunnen we begrijpen waarom we het doen   Leerdoel   Je kunt uitleggen hoe het systeem volgens de schrijver anders kan worden georganiseerd. Woordenschat   levensonderhoud, aanzienlijk, vermogen, structureel, opbrengsten, gemeenschappen, kapitaalbezitters, geherinvesteerd, aandeelhouders, dividend,  loonontwikkeling, winstdeling, efficiëntie, innovatie, utopisch, coöperatiegroep, collectief eigenaarschap Vragen over de tekst 1. Waarom stelt de schrijver de vraag waarom we eigenlijk werken? 2. Wat bedoelt de auteur met dat een deel van arbeid naar “kapitaalbezitters” gaat? 3. Hoe was de relatie tussen werk en levensonderhoud vroeger volgens de tekst? 4. Wat is ...

Olie speelt al meer dan honderd jaar een belangrijke rol in de wereld. Auto’s, vliegtuigen, fabrieken en legers zijn er afhankelijk van. De ontstane afhankelijkheid maakt het moeilijk om over te stappen op duurzame energie. De invloed van politiek, oorlogen en technologische ontwikkelingen op het wereldwijde energiegebruik is enorm. Trouw |  Het alternatief voor olie is er allang: duurzame energie. Maar waarom is het zo moeilijk om daarop over te stappen? Leerdoel  Je kunt uitleggen waarom de wereld nog steeds sterk afhankelijk is van olie en welke uitdagingen en kansen er zijn bij de overstap naar duurzame energie.  Woordenschat instabiele, hernieuwbare energie, energiemix, acute exponentieel, wereldeconomie, strategische waarde, geopolitieke, gezaghebbende, kiem, coup, meedogenloos, ayatollahs, maakindustrie, fossiele brandstoffen, defensiesector, broeikasgassen,  distributie, ideologie, verduurzaming, transitie, moreel appèl Vragen over de tekst 1. Waarom vond pre...

Het klimaat in Europa verandert snel. De temperaturen stijgen, winters worden milder en extreme weersomstandigheden zoals droogte, hitte en overstromingen komen vaker voor. De gevolgen zijn nu al merkbaar en zijn ingrijpend voor natuur en mens.  De Volkskrant|  De winter verdwijnt uit Europa, blijkt uit nieuw rapport, en hittestress is nu ook een Scandinavisch fenomeen Leerdoel Je kunt uitleggen wat de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering in Europa zijn.  Woordenschat grimmig, andermaal, gewichtig, contreien, grillige, sensoren, decennium, factoren, academische, voorbode, gletsjers, gezichtsbedrog, etmaal, hittestress, gevoelshitte, koudestress, zeespiegel, netto, dampkring Vragen over de tekst 1. Waarom warmt Europa sneller op dan het wereldgemiddelde? 2. Welke rol spelen sneeuw en ijs bij het afremmen van klimaatverandering in Europa? 3. Wat wordt bedoeld met de term ‘hittestress’? 4. Hoe zijn de rivierstanden in Europa de afgelopen jaren veranderd? 5. Waarom...

Steeds vaker hoor je dat kunstmatige intelligentie (AI) banen kan overnemen. Vooral starters zouden hierdoor minder kansen krijgen op de arbeidsmarkt. Maar klopt dat eigenlijk wel?  NOS | Een 'banenbloedbad' voor starts door AI. Geen paniek, zeggen economen Leerdoel Je kunt uitleggen waarom er vrees bestaat voor verlies van startersbanen door AI Woordenschat   banenbloedbad, starters, definitief, risicogroep, inschatting, alarmerende, apocalyptisch, elimineren, ontwikkeling, afname, arbeidsmarktonderzoeksbureau, zogenoemde, dienstverlening, advocatuur, consultancy, softwareontwikkeling, redenering, bedreiging, innovatie, theoretisch opgeleide, vooruitzicht, desondanks, conclusies, naweeën, coronapandemie, personeelstekorten, hoogleraar, impact, technologische ontwikkelingen, analisten, afnemende vraag, theorie, praktijk, potentie, daadwerkelijke, meegewogen, inzet, zondebok, ontslagrondes, narratieven, beïnvloeden, doemscenario’s, kunstmatige intelligentie, productiviteitsgroe...

Onderzoek leert hoe verschillende soorten makaken samenwerken. De onderzoekers vergelijken apen die op verschillende manieren samenleven en kijken hoe hun samenwerking verloop.  De Volkskrant | Makaken die leven in een autoritaire, strikt hiër­archische groep werken beter samen dan soortgenoten in een omgeving van gelijkheid   Leerdoel   Je kunt uitleggen wat de onderzoekers leren over de makaken en wat we daar uit kunnen leren over samenwerking.  Woordenschat   autoritaire, hiërarchische, egalitaire, despotisme, gedragsbiologen, ingenieus, afstemmen, wederkerigheid, profijt, contra-intuïtief, connotatie, altruïsme, generositeit, evolutionair, nepotisme, verbondjes Vragen over de tekst 1. Wat ontdekten de Utrechtse onderzoekers over samenwerking bij makaken in hiërarchische groepen? 2. Hoe verschilt het gedrag van makaken in sterk hiërarchische groepen van dat in egalitaire groepen? 3. Welke rol speelt rangorde bij de toegang tot voedsel en voortplantingskansen?...

Het planetenstelsel TRAPPIST-1 is een van de meest bijzondere ontdekkingen in de moderne sterrenkunde. Rond een kleine rode dwergster draaien zeven rotsachtige planeten, waarvan meerdere in de zogenaamde bewoonbare zone liggen. Dit maakt het systeem een belangrijke plek voor onderzoek naar de mogelijkheid van leven buiten de aarde. NOS op 3| Is dit de ruimte-ontdekking van de eeuw?  Leerdoel  Je kunt uitleggen waarom het kansrijk wordt gevonden bij TRAPPIST-1 of een vergelijkbaar planetenstelsel leven aan te treffen.  Woordenschat   aardeachtig, broedplaats, planetenstelsel, atmosfeer, oase, bewoonbare zone, kosmisch, heilige graal Vragen over de video 1. Waaruit bestaat het planetenstelsel van TRAPPIST-1? 2. Wat zijn kenmerken van de rode dwerg in dit planetenstelsel? 3. Waarom is TRAPPIST-1 een heilige graal? 4. Waarom is TRAPPIST-1 een kosmisch kroonjuweel? 5. Waarom is TRAPPIST-1 een astronomische jackpot? 6. Waarom is het extra interessant dat TRAPPIST-1 ee...

Rondom looksmaxxing bestaat veel discussie. Regelmatig zijn bij (social) media voorbeelden te zien van hoe het kan doorschieten in een ongezonde obsessie versterkt door onrealistische schoonheidsidealen. In deze column lees je een heel eigen kijk op wat er in de discussies speelt.  Trouw| Stel je eens voor dat al die mensuren looksmaxxing worden besteed aan het oplossen van grote problemen Leerdoel   Je kunt de belangrijkste ideeën uit de column samenvatten en een beargumenteerde eigen reactie geven.  Woordenschat looksmaxxing, mensuren, column, optimaliseren, obsessief, subcultuur, manosphere, toxisch Vragen over de tekst 1. Wat wordt bedoeld met de term looksmaxxing in de tekst? 2. Waarom wordt looksmaxxing in de column kritisch bekeken? 3. Wat bedoelt de schrijver met “mensuren”? 4. Welke problemen zouden volgens de auteur beter aangepakt kunnen worden dan looksmaxxing?  5. Hoe beschrijft de column de invloed van sociale media op uiterlijk? 6. Wat is de rol van ...

In de wereldeconomie spelen bepaalde plekken een cruciale rol. Dit zijn knooppunten zoals zeestraten en kanalen waar veel handel doorheen gaat. Steeds meer wordt duidelijk wat economische gevolgen zijn als je ze politiek en militair inzet.  NOS | De flessenhalzen van de wereldeconomie Leerdoel   Je kunt uitleggen welke gevolgen het heeft als economische knooppunten worden verstoord. Woordenschat   flessenhalsgeopolitiek, knooppunten, wereldeconomie, zeestraten, infrastructuur, strategisch, maritiem, doorvoer, globalisering Vragen over de tekst   1. Waarom zijn zeestraten zoals de Straat van Hormuz zo belangrijk voor de wereldeconomie? 2. Wat gebeurt er met de olieprijs als een belangrijke doorgang zoals de Straat van Hormuz wordt geblokkeerd? 3. Hoeveel procent van de wereldhandel gaat over zee en waarom maakt dat deze routes zo kwetsbaar?  4. Welke rol speelt de Straat van Malakka voor China en waarom is die afhankelijkheid een risico?  5. Waarom bouwde Sa...

Schoon drinkwater lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Het is goed mogelijk dat Nederland in de toekomst te maken krijgt met een tekort aan zoet water. De overheid en organisaties moeten keuzes maken. Leerdoel   Je kunt de belangrijkste problemen rondom drinkwater en verschillende standpunten hierover uitleggen.  Woordenschat verkwisting, gefiltreerd, infrastructuur, netcongestie, ruimtelijke, energiecrisis, draagvlak, afzet, penibel, robuust,  oppervlaktewater, biodiversiteit, Deltaplan, tegendruk, verzilting, potentie, onderspit, waterschappen, slagkracht, jojobeleid, reservoir, afwegingen Vragen 1. Waarom waarschuwt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur voor problemen met drinkwater in de toekomst? 2. Welke oorzaken zorgen ervoor dat de drinkwatervoorziening onder druk staat?  3. Wat wordt bedoeld met ‘netcongestie’ en waarom wordt dit vergeleken met drinkwater? 4. Welke eerste tekenen laten zien dat drinkwater schaarser wordt? 5. Hoe beïnvloedt...

Steeds meer kappers vinden dat ze duurzamer kunnen werken. Ze zoeken naar manieren om hun afval te recyclen. Green Circle Salons helpt verschillende soorten afval apart in te zamelen en te verwerken. NOS   Groene salons willen afvalberg verkleinen Leerdoel Je kunt benoemen waarom het afval in kapsalons een milieuprobleem kan zijn en welke duurzame oplossingen mogelijk zijn Woordenschat   duurzaam, branche, linea recta, prullenbak, afvalstromen, initiatieven, licentie, barbierszaken, milieu-impact, potentieel, compost, ecologische  Vragen bij de tekst 1. Waarom vinden kappers het lastig om hun afval op een duurzame manier te verwerken? 2. Wat zijn de kosten voor salons om mee te doen aan het recycleprogramma? 3. Welke afvalstromen komen er vooral vrij in kapsalons volgens het artikel? 4. Wat is Green Circle Salons en wat doet deze organisatie precies? 5. Hoe worden haar, aluminium en verfresten apart verwerkt binnen dit systeem? 6. Waarom is het recyclen van alum...

Vanwege vakantie is er in de week van 23 mei geen nieuw materiaal op MNMweek. Vanaf 1 juni vind je weer bronnen, vragen en oefeningen.  De zomervakantie start op 29 juni en duurt tot 17 augustus.  afbeelding: drobotdean via magnific.com