MNMweek

De game-industrie groeit en er worden steeds grotere en duurdere games gemaakt. Toch verliezen duizenden gamemakers hun baan. Hoe kan het dat een industrie waarin zoveel geld omgaat, tegelijkertijd zoveel ontslagen kent? NOS |   Ondanks 'grootste game ooit' deze maand, verdwijnen banen in de game-industrie Leerdoel  Je kunt uitleggen waarom de game-industrie tegelijkertijd economische groei en banenverlies kent. Woordenschat prognoses, analisten, astronomische, omzet, malaise, hosanna-stemming, investeerders, faillissementsveiling, fractie, vacatures, tegenwind, subsidies, stabiliteit Vragen bij de tekst 1. Lees de tekst en vat de inhoud samen met de 5w1h-vragen. Wissel daarna het werk uit met een klasgenoot en geef feedback bij het werk van elkaar. Noteer die eerst, bespreek het daarna samen. 2. Welke oplossingen voor het probleem draagt de tekst aan? 3. Welke andere oplossingen zou je kunnen bedenken? beeld: frimufilms via Magnific

Klimaatwetenschapper Jan Rotmans is ongeneeslijk ziek. Hij wil zijn kennis bewaren in een AI-versie van zichzelf. Lang niet iedereen vindt dat een goed idee.  NOS  | Ongeneeslijk zieke hoogleraar Jan Rotmans laat 'AI-tweeling' van zichzelf maken Leerdoel   Je kunt argumenten voor en tegen AI-kopiën van mensen bespreken.  Woordenschat   avatar, pionier, klimaatmodellen, mimiek, hologram, bemoedigend, evenbeeld, hype, voortvloeisel, ontmenselijking, statisch model, inherent, betekenisloos, toedichten, slop, context Vragen bij de tekst 1. Bespreek kort de argumenten voor en tegen.  2. Waardeer ze door bij beide het belangrijkste argument bovenaan te zetten, vervolgens het wat minder belangrijke etc.  3. Noteer in ongeveer tien zinnen hoe jij hier tegenaan kijkt. Onderbouw je mening.  beeld: Wiki Commons (bewerkt) 

Oogartsen zien een nieuwe mode steeds vaker terug met ernstige schade. Mensen laten operatief hun oogkleur veranderen. Het gaat regelmatig mis met grote gevolgen.  RTL Nieuws| Nieuwe oogkleur, blijvende schade: Nederlandse oogartsen slaan alarm Leerdoel  Je kunt uitleggen hoe de kleurverandering gebeurt en wat risico's zijn Woordenschat   cosmetisch, oogheelkunde, implantaten, impact, pigmentatie Vragen over de tekst 1. Op welke manieren kan de oogkleur worden veranderd?  2. Wat zijn de risico's van deze manieren?  3. Wat kunnen artsen nog doen bij oogbeschadiging?  4. Welke adviezen geven artsen?  5. Hoe kijk jij aan tegen deze cosmetische mogelijkheden? Wat zou je wel en niet doen en waarom?  beeld: wavebreakmedia_micro via Magnific

Over een week herdenken we wereldwijd de Eerste Wereldoorlog. Op 11 november wordt het einde van deze totale oorlog herdacht. Even eerder was het honderdjarig jubileum van het verhaalpersonage Winnie de Poeh, bedacht door A.A. Milne. Deze beer blijkt een bijna rechtstreeks uitvloeisel van deze oorlog.  NOS |  100 jaar Winnie de Poeh: 'Zonder de Eerste Wereldoorlog was hij er niet geweest ' Leerdoel   Je kunt uitleggen hoe de verhalen van Winnie de Poeh zijn ontstaan en welke rol de Eerste Wereldoorlog daarbij heeft gespeeld. Woordenschat   personage, mascotte, curator, ongerepte, belerend, moralistisch, perspectief, baanbrekend, bemoedigend, PTSS-klachten,  kostschool, welgestelde, editie Oefeningen bij de tekst 1. Vat de tekst samen in tien aanvulzinnen. Wissel ze uit met een klasgenoot en vul de zinnen van elkaar aan. Maak daarna met behulp van de zinnen een goede samenvatting van de tekst. Je mag de zinnen aanpassen, maar gebruikt er niet meer dan tien voor j...

We mogen over niet al te lange tijd een 'laag-vliegeconomie' verwachten. Drones die materialen van ziekenhuis naar ziekenhuis vliegen. En misschien ook wel bezorgdiensten die hun producten per drone afleveren.  Een Vandaag|  Van vliegende auto's tot bezorgsdrones: zo kan ons 'lage luchtruim' er straks uitzien  (tekst en video)  Leerdoel   Je kunt vertellen hoe deze nieuwe transportvorm word ontwikkeld en welke uitdagingen ontwikkelaars zien.  Woordenschat   toekomstmuziek, specialistisch, diagnostisch, systeem, concept, maatachappelijk relevant Vragen bij de tekst en video 1. Waarom willen mensen graag laag-vliegbezorging ontwikkelen?  2. Wat zijn uitdagingen waarvoor nog een oplossing moet worden gevonden?  3. Hoe oordelen de journalisten (tussen dd regels door) over deze ontwikkeling? Kijk naar ds tekst en de video.  4. Welke voor- en nadelen, risico's en uitdagingen heeft deze transportvorm volgens jou?  beeld: ChatGPT

In Amerika loopt de spanning op. Bij de verkiezingen van aankomende dinsdag wordt voor Congres en Senaat gekozen. De uitslag maakt duidelijk hoe populair de Amerikaanse president en zijn beleid zijn.  NU.nl| Midterms  (video)  Leerdoel  Je kunt uitleggen wat de gevolgen van de uitslag kunnen zijn en hoe de president hiermee omgaat.  Woordenschat   Congres, afgevaardigden, Senaat, afzettingsprocedure, veto Vragen bij de tekst 1. Geef antwoord op de 5w1h-vragen. 2. Wat valt je het meest op in de video? Waarom?  3. Wat kan de invloed van de uitslag zijn voor andere landen?  beeld: Pixabay

Heb je je ooit afgevraagd of mensen ooit op Mars zouden kunnen wonen? Wetenschappers onderzoeken of ze Mars kunnen veranderen in een planeet waar mensen, planten en dieren kunnen leven. Dit heet terraforming. Maar het veranderen van Mars kan ook grote gevolgen hebben voor de planeet en voor de informatie die daar bewaard ligt. Is het daarom wel een goed idee om Mars bewoonbaar te maken? Trouw | Mars bewoonbaar maken? Zonde Leerdoel  Je kunt uitleggen wat terraforming is en welke voordelen, nadelen en gevolgen het veranderen van de planeet Mars kan hebben. Woordenschat terraforming, bodemarchief, microbe, bioreactor, organische stoffen, steriel, manifest, technocratisch, atmosfeer, sublimeren, toevloed, private financiering, stellig, florerend, filantropie, exploiteren, onberoerd, ethische dilemma’s, gedijen, morele verplichting, gloeiende plaat, agenda Oefeningen bij de tekst 1. Vat de tekst samen in tien zinnen. Geef ze daarna als aanvulzinnen aan een klasgenoot en vraag hem of ha...

Frankrijk is al enkele weken het toneel van protesten, geweld en grote vernielingen. Aanleiding was de slechte staat van scholen. Leraren, leerlingen en studenten gingen daarom de straat op. Steeds meer radicalen mengden zich onder de demonstranten. Het gevolg was ongekende wanorde en voor miljoenen schade aan de openbare ruimte en winkels. Zelfs een stadhuis ging in vlammen op.  NOS  |   Zo veranderden grote delen van Frankrijk in een slagveld Leerdoel  Je kunt  Woordenschat  verval, radicaal-linkse, tactiek, vakbonden, sectoren, communistische, kapen, incidenten, instituties, republiek, radicaal-rechtse Oefeningen bij de video 1. Bekijk de video en beantwoord de 5w1h-vragen. 2. Wat is volgens de video de keten van oorzaken en gevolgen? Teken een schema waarin je dat laat zien. Verbind oorzaken en gevolgen met elkaar.  beeld: still uit de video

Vermoedelijk door brandstichting ging Hitlers buitenverblijf Het Adelaarsnest in vlammen op. Het is een van de uiterst gevoelige gebouwen die overbleven na de Tweede Wereldoorlog. Voor de Duitse regering is het bij deze gebouwen steeds de moeilijke afweging geweest wat het verstandigst is. Bewaren als een waarschuwing voor volgende generaties? Of beter opruimen zodat het geen bedevaartsoorden kunnen worden? Historiek  |   Hitlers nazi-resort in Berchtesgaden Leerdoel  Je kunt uitleggen hoe Hitler de Obersalzberg gebruikte tijdens de Tweede Wereldoorlog en welke rol deze plek speelde voor de nazi’s. Woordenschat  machtscentrum, antisemitisch, geestverwant, mentor, hoofdkwartier, riant, vertier, pittoresk, kazerne, lijffotograaf, visionair, vrijstaat, formidabel Oefeningen bij de tekst 1. Lees de tekst. Maak aantekeningen. Vat in tien zinnen de tekst zo goed mogelijk samen. 2. Bespreek met een klasgenoot de volgende vraag: Is het verstandig en is het het geld waar...

Alles wordt steeds duurder, van boodschappen tot energie en vervoer. Hierdoor wordt het voor veel mensen moeilijker om geld over te houden. Toch zijn er verschillende manieren om geld te besparen zonder dat je veel hoeft in te leveren. Influencer Iris Newman deelt handige tips om minder geld uit te geven aan dagelijkse kosten.  Een Vandaag  | Alles wordt duurder, toch is bezuinigen veel eenvoudiger dan je denkt, volgens deze influencer Leerdoel  Je kunt uitleggen hoe je met praktische bespaartips je uitgaven aan boodschappen, energie, zorg en vervoer kunt verlagen en welke tips je zelf kunt toepassen om geld te besparen. Woordenschat  koopkracht, inflatie, vaste lasten, compenserende maatregelen, wispelturig, kabinetsbeleid, inboeten, toeslagen, noodfonds, accijnzen Oefeningen bij de video 1. Vat de video samen in enkele zinnen. Gebruik hierbij alle woorden van de woordenschat. 2. Wat zijn de belangrijkste bespaartips die de influencer noemt? 3. Bespreek met een klas...

Wat is dat toch, dat we ons zo bang kunnen maken over spoken en spookhuizen? En dat we ons er ook mee blijven bezighouden als we er echt bang voor zijn. Alsof we het niet naast ons neer kunnen leggen. Angst heeft mensen altijd al gefascineerd. Misschien is dat wel een van de verklaringen waarom het Amerikaanse Halloween steeds populairder wordt in ons land en de rest van Europa. Steeds minder winkels worden in oktober gedomineerd door Halloweenartikelen. Journalist Kirsten Hannema onderzocht waarom sommige huizen ons de rillingen bezorgen en hoe architecten en filmmakers daar dankbaar gebruik van maken.  De Volkskrant | Waarom veranderen mensen hun huis met Halloween zo graag in een spookhuis?   Leerdoel  Je kunt uitleggen hoe architectuur een gevoel van angst of onbehagen kan oproepen. Woordenschat sluimerde, onderdompelen, melancholie, patriarch, verval, pact, schamel, annex, vervreemding, symboliseren, motief, onderbewuste, desolaat, relict, verstedelijking, bedompt, o...

Het is vroeg, maar goed om alvast te vermelden. Van 21 december 2026 tot en met 1 januari 2027 staat de kerstboom en is het op MNMweek kerstvakantie. De drie voorafgaande weken krijgt MNMweek invulling met Sinterklaas- en kerstinhouden.  De week van Sinterklaas (30 november t/m 4 december) gaan de lesideeën op MNMweek in hoofdzaak over de herkomst van Sinterklaastradities. Zo lees je bijvoorbeeld over de sterke verwantschap tussen Sinterklaas en Santa Claus en over het feest van Sunneklaas. De twee weken vóór de kerstvakantie (7 t/m 11 en 14 t/m 18 december) gaan veel van de lesideeën over kersttradities. Zo lees je bijvoorbeeld over hoe kerststallen steeds vaker een politieke boodschap krijgen. Kunstenaar Banksy deed dat bijvoorbeeld al eens.  beeld: Magnific

Bekijk de volgende video. Ga daarna aan het werk met de onderstaande oefeningen. Video  Dödlik Oefeningen bij de video 1. Schrijf in één minuut op wat je hebt gezien. Maak hierbij gebruik van de 5w1h-vragen: wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe. Probeer vast te stellen wat het doel is van wat je de mensen ziet doen.  2. Bekijk daarna wie de video heeft gedeeld. Ontdek met een paar korte zoekopdrachten om wie het gaat. Noteer waarom diegene deze video zal hebben gedeeld.  3. De video past bij een bijzondere dag die binnenkort plaatsvindt. Zoek met een paar korte zoekopdrachten uit om welke dag het gaat. Geef een korte beschrijving van deze dag. Maak hierbij gebruik van de 5w1h-vragen: wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe.  4. In Mexico hebben ze een eigen variant van deze dag. Kun je ontdekken hoe ze de dag daar noemen en wat bijzonder is aan hun versie van deze dag?  5. Deze bijzondere dag neemt in Nederland in populariteit toe. Wat zou de reden zijn?  ...

Als mensen proberen we flexibel te zijn in de communicatie. Lukt het niet op de ene manier dan proberen we een andere. Onderzoek laat zien dat dieren er ook een handje van hebben. Vogels, spinnen en walvissen hun gedrag passen hun communicatie aan als ze elkaar niet goed kunnen horen of zien.  Trouw | Herrie? Ook dieren schakelen dan gewoon over van geluid op gebaar Leerdoel  Je kunt uitleggen hoe dieren verschillende zintuigen gebruiken om met elkaar te communiceren en hoe ze hun gedrag aanpassen aan hun omgeving. Woordenschat  geklater, overweldigend, akoestisch, delicaat, fundamenteel, frequentie, geavanceerd, domein, vitaal, intuïtief, omfloerst, markant, neurologisch Oefening 1. Lees de tekst en maak aantekeningen. Een handige manier is de  Cornellmethode .  2. Maak met je samenvatting een kort script voor een kennisclip waarin je de kern van het artikel uitlegt. De (voor)leestijd van je tekst mag niet langer dan twee minuten bedragen. Alle belangrijk...

Zouden we op een dag Funda- en Airbnb Space hebben? Waar je bedrijfspanden en woningen kunt kopen? Techbedrijven beginnen steeds meer te denken aan bewoning en datacenters in de ruimte.  Trouw | Google wil in de ruimte een datacentrum bouwen. Maar ook daar wordt het best wel vol Leerdoel   Je kunt goed onderbouwd je mening geven over exploitatie van de ruimte.  Oefeningen bij de tekst 1. Lees de tekst en noteer de moeilijke woorden voorzien van uitleg.  2. Breng het idee van een datacentrum aan de man. Welke argumenten kun je geven waarom het nodig is? Je hoeft het er niet per se mee eens te zijn. Schrijf een korte, overtuigende tekst en test hem uit bij een klasgenoot (die hetzelfde tegenover jou doet). 3. Neem nu een heel andere positie in. Hoe kun je anderen ervan overtuigen de ruimte helemaal niet te bewonen en te exploiteren? Doe hetzelfde als bij 2. beeld: kjpargeter via Magnific

Sommige jongeren vinden het moeilijk om over hun problemen te praten. Voor vrienden en familie is het vaak ook lastig om de juiste manieren te vinden om te kunnen helpen. Een Vandaag | Praten over je mentale problemen? Teri (28) raadt het andere jongeren aan: 'Je hebt een soort spiegel nodig' Leerdoel Je kunt de adviezen uit de tekst samenvatten.   Woordenschat mentale, taboe, vicieuze cirkel, gediagnosticeerd, reflecteren, toevluchtsoord, ontladen, handvatten,  drempel, representatief, perspectief Vragen over de tekst 1. Waarom kan het moeilijk zijn om met vrienden over mentale problemen te praten?2. Vind je dat vrienden verplicht zijn om altijd naar elkaars problemen te luisteren? Waarom wel of niet? 3. Hoe kun je iemand helpen die niet lekker in zijn vel zit? 4. Waarom kan het delen van problemen soms juist zorgen voor problemen in een vriendschap? 5. Wat zou jij doen als een vriend steeds over zijn problemen praat en jij het te zwaar vindt worden? 6  Waarom denke...

Op MNMweek staat elke werkdag een bron die gaat over de actualiteit. Doel is om hiermee te leren over maatschappelijke vraagstukken en te werken aan taalvaardigheid.  Vanaf november bieden we langzamerhand een steeds gevarieerder aanbod. Het zijn niet langer altijd uitgewerkte lesideeën, maar ook werkvormen, quizzen en gespreksuggesties. De posts op MNMweek zijn ook dan altijd voorzien van een tekst, audiofragment of video. Vijf bronnen per week met diverse mogelijkheden om er met leerlingen mee aan het werk te gaan.  beeld: pressphoto via Magnific

De week van 19 tot en met 23 oktober vallen er bij MNMweek alleen maar 🍂🍁 herfstblaadjes. Verder valt er weinig te beleven.  Vanaf 26 oktober vind je weer elke werkdag een bron met een aantal suggesties.  beeld: wahyu_t via Magnific

Het is vandaag Paarse vrijdag. Recent onderzoek naar homo-acceptatie liet zien dat de dag nog hard nodig is. Politiek wordt ook gezocht naar verbetering, maar regelmatig worden hierbij zondebokken gekozen.  De Volkskrant | Opinie: De dalende homoacceptatie verbaast me niets. De islam als grootste boosdoener wél Leerdoel   Je kunt in reactie op de opinietekst zelf je mening vormen over de stelling van de schrijver.  Woordenschat   homofobie, islamisering, queer, inclusie, overwegend, seculier, toxisch, in de pas lopen, narratief, diggelen, distantiëren, sociale status, representatief, religieus conservatisme, toeschrijven aan, diepgeworteld, zondebokpolitiek, indoctrinatie, framen Oefeningen bij de tekst 1. Vind je dat scholen genoeg doen om homofobie tegen te gaan? Welke maatregelen zouden scholen kunnen nemen? 2. Wat zou jij doen als je ziet dat iemand op school wordt uitgescholden vanwege zijn of haar seksuele geaardheid? Leg uit waarom je daarvoor kiest. 3. Waaro...

Steeds grotere spanningen zijn er tussen de Verenigde Staten en het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. De VS wil mogelijk nieuwe sancties opleggen aan het Strafhof. Die kunnen grote gevolgen hebben voor de onderzoeken naar oorlogsmisdaden en voor de mensen die bij het Strafhof werken. Europa stelt dat niemand aan de internationale rechtsorde en het ICC moet komen.  RTL Nieuws  |   VS opent de aanval op het Strafhof: gevolgen kunnen groot zijn  (tekst) en  Dit doet het Internationaal Strafhof  (video) Leerdoel Je kunt wat redenen voor de Amerikaanse sancties tegen het Internationaal Strafhof zijn en welke gevolgen ze kunnen hebben. Woordenschat  sancties, bevriezen (van tegoeden),  mensenrechten, verweven, infrastructuur, campagne, diepgeworteld, afkeer, impact, rechtsorde Vragen bij de tekst Vat de tekst en de video samen in een visual. Kies uit een (digitale) mindmap of infographic.  Oefeningen bij de tekst 1. De teks...

Het Huis van Oranje-Nassau heeft eeuwenlang een belangrijke rol gespeeld in de Nederlandse geschiedenis. Uit nieuw onderzoek, in opdracht van de koning, blijkt dat de Oranjes financieel profiteerden van de Nederlandse koloniën en zich daar ook mee presenteerden. De uitkomsten van het onderzoek roepen vragen op hoe het koningshuis het beste kan omgaan met hoe eerder door haar met het koloniale verleden is omgegaan. Trouw |  Stadhouder Willem V kreeg een zwarte tienerjongen als geschenk, blijkt uit nieuw onderzoek. Hij noemde hem Goliath Leerdoel  Je kunt benoemen hoe het Huis van Oranje-Nassau volgens het onderzoek betrokken was bij het koloniale verleden van Nederland. Woordenschat  stadhouder, koloniale, profijt, dienstbaarheid, natie, gruwelen, hooghartige, exotische, flora, hofhouding, excessief, beeltenissen, nazaten, monarchieën Vragen over de tekst 1. Waarom waren de koloniën volgens de tekst belangrijk voor het Huis van Oranje-Nassau? 2. Wat laat het verhaal o...

Amsterdammers mochten het mooiste Amsterdamse woord kiezen. Het werd achenebbisj . We kijken in deze opdracht naar de woorden waaruit te kiezen viel. Benieuwd welke je kent.  Het Parool | Het mooiste Amsterdamse woord  Leerdoel   Ik kan uitleggen hoe verschillende talen en culturen, zoals het Jiddisch, invloed hebben gehad op de Amsterdamse taal. Woordenschat   goochem, ras-Amsterdammer, criterium, onafzienbare, Jiddisch, immigranten, nostalgie, schamel, gebezigd, bijdehand, betweter, eigengereid, lieflijk, verbastering, aangezicht, uitgestreken, ingeburgerd, armzalig Vragen over de tekst 1. Waarom vindt de jury het moeilijk om precies te bepalen wat een typisch Amsterdams woord is? 2. Waarom zijn veel woorden uit de tekst volgens de jury positief, zelfs als het scheldwoorden zijn? 3. Waarom speelt het Jiddisch een belangrijke rol in de Amsterdamse taal? 4. Waarom vindt de jury dat sommige nieuwe Amsterdamse woorden snel kunnen verdwijnen? 5. Wat zegt de populariteit...

Katten zijn populaire huisdieren, maar hun gedrag is niet altijd gemakkelijk te begrijpen. Ook voor wetenschappers valt er nog ge,noeg kattengedrag te ontcijferen. NRC | Probeer een kat maar eens te lezen – ‘het is alsof ze mysterieus wil blijven’    Leerdoel   Je kunt uitleggen waarom het gedrag van katten moeilijk te onderzoeken is en welke rol wetenschappelijk onderzoek speelt bij het begrijpen van katten. Woordenschat   gefascineerd, welzijn, bioloog, faculteit, rondgang, cardioloog, taalkundige,  gedragsconsult, financiers, controlegroep, bewerkelijk, leek, solitair, domesticatie, gedragsuiting, tweedimensionaal, soortgelijk, nederig, op schrift gesteld, welbevinden Vragen bij de tekst 1. Waarom is er volgens Claudia Vinke minder onderzoek gedaan naar katten dan naar honden? 2. Waarom noemt de auteur verschillende deskundigen, zoals een egyptoloog, cardioloog en taalkundige? 3. Leg uit waarom de auteur het onderzoek met de schuildozen beschrijft. Wat bewijs...

In de 16e eeuw was Nederland verdeeld door de Tachtigjarige Oorlog. De Spanjaarden wilden de protestanten en de 17 provinciën onder controle houden. Leiden bleef lange tijd loyaal aan de Spaanse koning, maar door de steeds verdergaande beperking van de godsdienstvrijheid ontstond er steeds meer verzet. In 1574 werd Leiden belegerd en uitgehongerd door de Spanjaarden. Uiteindelijk werd de stad bevrijd door de Geuzen. Dit wordt het Leidens Ontzet genoemd. Ieder jaar wordt dat op 2 en 3 oktober groots gevierd in Leiden.  NPO Kennis |  Wat is het Leids Ontzet? Leerdoel   Je kunt uitleggen wat Leidens Ontzet is.  Woordenschat  ontzetten, geuzenleger, beeldenstorm, protestantisme, hertog, godsdienstvrijheid, loyaal Opdracht Bekijk de video en vat de inhoud samen in een mindmap. beeld: ChatGPT

De Verenigde Naties zoeken een nieuwe secretaris-generaal. Tegelijkertijd staat de invloed van de VN onder druk door conflicten en de groeiende macht van grote landen. NOS | VN zoekt nieuwe baas terwijl grootmachten steeds meer eigen gang gaan    Leerdoel   Ik kan uitleggen waarom de VN een nieuwe leider zoekt en hoe deze wordt gekozen.  Woordenschat   grootmachten, gezag, positie, invloed, tandeloze tijger, secretaris-generaal, laveren, belangen, relevantie, zijspoor, staakt-het-vuren, bestand, escaleren, geopolitieke, permanente zetel, orgaan, vredesonderhandelaar, financiering, geldschieter, tegenwicht, vervreemden, geografische spreiding, contributies, achterstallige betalingen, tekort, terughoudend, risicomijdend, buitenspel zetten, wisselwerking, charismatisch, visie, uitdragen, primair, voordragen, kandidaat, aanmoedigen, ontmoedigen, veto, benoeming, opvolger. Vragen over de tekst 1. Waarom komt er een nieuwe secretaris-generaal van de VN? 2. Wanneer loo...

Hoe weten we eigenlijk wat mensen honderden jaren geleden aten? Er waren toen nog geen foto’s of moderne boodschappenlijstjes. Toch kunnen onderzoekers hier veel over ontdekken door oude beerputten, voedselresten en historische documenten te bestuderen. Trouw | Dankzij oude beerputten leren we wat onze voorouders écht aten: ‘Zeker niet saai en smakeloos’ Leerdoel  Je kunt uitleggen hoe archeologen kunnen achterhalen wat mensen in de vroegmoderne tijd aten.  Woordenschat vroegmoderne, monotoon, archeobotanist, restanten, beerput, gevarieerd, casus, promotieonderzoek, zeven, afvalresten, identificeren, microscoop, chemische analyses, bewerkt, inkooplijsten, conclusies, dieet, stabiel, peulvruchten, stoofgerecht, seizoensgebonden, misvatting, armoedige, verorberen, overvloed, gemiddeld huishouden, natuurlijke smaakmakers, mislukte oogsten, houdbaar, ingeburgerd, knollen, stengels, doorgeschoten, gefragmenteerde, culinair, verjus, azijnachtig, detecteren, inzichtelijker, vooroude...

Engeland en de Verenigde Staten het vrouwenvoetbal groter proberen te maken. Clubs investeren stevig en lijken daarmee behoorlijk succesvol.  NOS |  Zo maken Engeland en de VS vrouwenvoetbal groot: van eigen stadion tot beautyruimtes   Leerdoel   Je kunt uitleggen hoe Engelse en Amerikaanse voetbalclubs het vrouwenvoetbal laten groeien.  Woordenschat faciliteiten, groeimarkt, visie, duurzaam, complex, aandeelhouders, omzet, budget, perspectief, geldschieter, adverteerders, faciliteren, stereotyperend, afgestemd, relatief Vragen over de tekst 1. Waarom is investeren belangrijk voor de groei van het vrouwenvoetbal? 2. Waarom vindt Julie Uhrman dat er meer in vrouwenvoetbal geïnvesteerd moet worden? 3. Waarom is een eigen stadion belangrijk voor de groei van het vrouwenvoetbal? 4. Waarom zouden eigen stadions meer geld kunnen opleveren? 5. Waarom willen clubs hun trainingscomplex aanpassen aan de wensen van vrouwelijke speelsters? 6. Waarom denken de clubs dat...

Kunstmatige intelligentie (AI) speelt een steeds grotere rol in ons dagelijks leven. Toch zijn er ook zorgen over de gevaren van AI. Het is belangrijk die gevaren niet te onderschatten maar ook niet te overschatten en om goed te weten welke maatregelen kunnen helpen om gevaar te voorkomen. Trouw |   Een AI-model heeft zelf geen kwade wil maar heeft wel vangrails nodig Leerdoel  Je kunt uitleggen welke gevaren AI kan hebben, waardoor deze gevaren kunnen ontstaan en welke oplossingen volgens de tekst mogelijk zijn. Woordenschat apocalyps, dystopie, sciencefiction, bewustzijn, autonomie, AI-agent, infrastructuur, hypothetisch, catastrofe, agressor, fenomeen, zwartgallig, capabel Vragen over de tekst 1. Welke factoren kunnen ertoe leiden dat AI een gevaar vormt voor de mensheid, volgens de deskundigen in de tekst? 2. Waarom vindt Eric Postma het idee dat AI een eigen wil heeft overdreven? 3. Hoe kan een AI-agent door een verkeerd gegeven opdracht toch gevaarlijke gevolg...

In Nederland staan veel vacatures open, terwijl een deel van de jongeren ervoor kiest om drie of vier dagen per week te werken. VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans vindt dat vijf dagen werken voor jongeren weer de norm moet worden. Hij stelt dat Nederland het zich, met meer dan 400.000 openstaande vacatures, niet kan veroorloven om arbeidspotentieel onbenut te laten. Zijn uitspraak roept echter discussie op: is het probleem werkelijk dat jongeren te weinig werken, of ligt het probleem ergens anders? BNR Nieuwsradio | Brekelmans wil jongeren vijf dagen laten werken: ‘Ietwat opportunistisch en niet helemaal zuiver’ Leerdoel  Je kunt uitleggen wat het standpunt van Ruben Brekelmans is en welke argumenten voor en tegen vijf dagen werken voor jongeren worden gegeven.  Woordenschat  arbeidspotentieel, permitteren, krijgsmacht, stupide, moraliserend, opportunistisch, potsierlijk Vragen over het radiofragment 1. Waarom vindt de factievoorzitter dat er meer moet worden gewerkt?...

Het is de wens van veel mensen om na hun overlijden op een dierbare of bijzondere plek te worden uitgestrooid. Ook geliefde toeristische bestemmingen krijgen regelmatig met dergelijke verzoeken te maken. Het dilemma is dat deze plekken begrip hebben voor de laatste wens van nabestaanden, maar tegelijkertijd rekening moeten houden met voorschriften en met het publiek dat de locatie bezoekt. Omroep Brabant |  Waarom je niet zomaar de as van je dierbaren overal uit mag strooien Leerdoel  Je kunt uitleggen waarom nabestaanden de as van een dierbare op een bijzondere plek willen uitstrooien en met welke regels en aandachtspunten zij daarbij rekening moeten houden. Woordenschat   ecoloog, ecologische gesteldheid, emotionele druk, omarmen, gehoor geven aan Vraag over de tekst Lees de tekst en vat kort samen wat de tekst je vertelt over het onderwerp. Oefeningen bij de tekst 1. Vind jij dat mensen zelf mogen kiezen waar ze de as van een overleden dierbare uitstrooien? Leg je antw...

De Vikingen waren veel meer dan alleen maar plunderaars. Ze waren reizigers, handelaren en dichters die grote delen van Europa en zelfs Noord-Amerika bereikten. In hun gedichten beschreven ze hun reizen, hun omgeving, hun familie en wat zij belangrijk vonden. Ook hadden ze invloed op de talen en culturen van de gebieden waar ze kwamen. Universiteit van Nederland | Waarom was je pas een goede Viking als je ook kon dichten? Leerdoel  Je kunt uitleggen wie de Vikingen waren, waar ze naartoe reisden, hoe ze invloed hadden op andere culturen en talen en wat hun gedichten ons vertellen over hun leven. Woordenschat   saga, runen, ontrafelen, lofdicht, intercultureel Vragen over de podcast 1. Waar gingen de gedichten van de Vikingen over? 2. Wat zijn bijzonderheden over hun invloed en reizen? 3. Wat betekent het woord ‘Viking’? 4. Waarom is het beeld dat de Vikingen alleen maar op rooftocht waren onjuist? 5. Waardoor werden West-Europese talen, met n...

Tijdens klimaatmarsen doen demonstranten met originele protestborden hun uiterste best om de klimaatcrisis bij iedereen onder de aandacht te brengen. Wat bedoelen ze precies met hun teksten? In de volgende video komen minstens 14 van zulke opvallende teksten voorbij. Het Parool | De opvallendste protestborden tijdens de klimaatmars: ‘Op een dode planeet is er geen B&B vol liefde’ Leerdoel Je kunt de betekenis en de boodschap van teksten op protestborden over de klimaatcrisis uitleggen. Woordenschat makelij, facetten, comfortabel, mondiale Vraag bij de video Bekijk de video en let goed op de teksten op de protestborden. Je ziet minstens 14 verschillende teksten voorbijkomen. Schrijf van elke tekst op wat de demonstrant ermee bedoelt. Leg de boodschap kort en duidelijk uit in je eigen woorden. Oefeningen bij de video 1. Kies vijf uitspraken uit de video. Bepaal of het om een feit of een mening gaat en leg uit waarom. 2. Kies drie protestborden die volgens jou de sterkste boodschap he...

De makers van de Amerikaanse animatieserie South Park geven op een satirische manier kritiek op president Donald Trump en zijn manier van politiek bedrijven. De makers gebruiken humor en spot om aandacht te vragen voor zijn pogingen om geografische namen te veranderen. De Volkskrant | South Park drijft spot met Trumps amerikanisering: animatieserie heet nu ‘South America’ | de Volkskrant (tekst) Bekijk ter introductie of ter aanvulling AD |  Dit is waarom South Park verder gaat als South America  (video) Leerdoel  Je kunt uitleggen hoe satire wordt gebruikt om kritiek te geven op politiek beleid en denkt kritisch na over de vraag welke grenzen volgens jou mogen gelden voor satire.  Woordenschat  tekst: amerikanisering, patriottisme, omdopen, gehoor geven aan, satirisch, fictief, relevant, suggereren, handelsoorlog, bevoegdheid, decreet, geografisch, techgiganten, moederbedrijf, capitulatie, fusie, mediamagnaat, onder vuur liggen, creatieve industrie, groen lich...

In deze column onderzoekt Pepijn Keppel op een humoristische manier of hij zelf FIFA-voorzitter zou kunnen worden. Achter de grap zit een serieus onderwerp: de manier waarop de FIFA wordt bestuurd en de vraag welke kandidaat voldoende steun krijgt om de organisatie te leiden. De verkiezing van een nieuwe voorzitter roept vragen op over macht, bestuur, transparantie en verandering binnen de voetbalwereld. Trouw |  Ik kandideer me als FIFA-voorzitter Leerdoel  Je kunt na het lezen van de column uitleggen hoe de verkiezing van een nieuwe FIFA-voorzitter werkt en waarom deze verkiezing omstreden kan zijn. Ook kun je kritisch nadenken over de vraag welke eigenschappen een goede FIFA-voorzitter zou moeten hebben. Woordenschat verbeeldingskracht, integriteit, formaliteit, overkomelijk, woordvoerder, transparant, relaas, kandidatuur, ambities, hervormingsagenda, draagvlak, op voorhand Vragen over de tekst 1. Wie zijn de belangrijkste personen en organisaties die betrokken zijn bi...

Een Nederlandse bodemonderzoeker deed een bijzonder experiment met duizenden onderbroeken. Hij onderzocht hiermee verschillende soorten bodems. De Volkskrant|  Nederlandse bodemonderzoeker begraaft duizenden onderbroeken en wint humoristische Ig Nobelprijs Leerdoel   Je kunt uitleggen wat het experiment van Marcel van der Heijden ons leert over de kwaliteit en activiteit van de bodem. Woordenschat   indicator, bodemkwaliteit, respectievelijk, markant, afbraakproces, moestuin, indicatie, satirisch, onethisch, postuum, interacties Vragen over de tekst 1. Wat onderzoekt Marcel van der Heijden? 2. Waarom koos hij voor onderbroeken? 3. Wat wilden de onderzoekers met het experiment onderzoeken? 4. Welke organismen breken de onderbroeken af? 5. Wat ontdekten de onderzoekers over de snelheid waarmee de onderbroeken vergingen? 6. In welke soort grond vergingen de onderbroeken het snelst? 7. Waarom werden er ook bodemmonsters verzameld? 8. Waarom kregen de onderzoekers niet alle 2....