Doorgaan naar hoofdcontent

Aapjes kijken (en van aapjes leren)

Onderzoek leert hoe verschillende soorten makaken samenwerken. De onderzoekers vergelijken apen die op verschillende manieren samenleven en kijken hoe hun samenwerking verloop. 


De Volkskrant | Makaken die leven in een autoritaire, strikt hiër­archische groep werken beter samen dan soortgenoten in een omgeving van gelijkheid 

Leerdoel 
Je kunt uitleggen wat de onderzoekers leren over de makaken en wat we daar uit kunnen leren over samenwerking. 

Woordenschat 
autoritaire, hiërarchische, egalitaire, despotisme, gedragsbiologen, ingenieus, afstemmen, wederkerigheid, profijt, contra-intuïtief, connotatie, altruïsme, generositeit, evolutionair, nepotisme, verbondjes

Vragen over de tekst
1. Wat ontdekten de Utrechtse onderzoekers over samenwerking bij makaken in hiërarchische groepen?
2. Hoe verschilt het gedrag van makaken in sterk hiërarchische groepen van dat in egalitaire groepen?
3. Welke rol speelt rangorde bij de toegang tot voedsel en voortplantingskansen?
4. Wat moesten de makaken doen in het experiment met de touwtjes?
5. Wat gebeurde er als twee makaken tegelijk aan een touwtje trokken?
6. Welke soorten makaken werden met elkaar vergeleken in het onderzoek?
7. Wat betekent het begrip ‘despotisme’ in de context van dit artikel?
8. Waarom vonden de onderzoekers dat samenwerking in hiërarchische groepen soms beter werkt?
9. Welke onverwachte vorm van samenwerking werd gezien in egalitaire groepen (bijvoorbeeld via vlooien)?
10. Waarom zegt de onderzoeker dat samenwerking niet altijd puur altruïstisch is?

Oefeningen bij de tekst 
1. Leg uit hoe hiërarchie volgens het artikel kan leiden tot betere samenwerking tussen makaken. Geef daarbij een keten van oorzaak → gevolg → uitkomst.
2. De tekst vergelijkt apen indirect met menselijk gedrag (zoals “techbro’s”). Vind je dat een goede vergelijking? Beargumenteer je mening met behulp van informatie uit het artikel.
3. De tekst stelt dat hiërarchie samenwerking kan verbeteren. Vind jij hiërarchie in een groep over het algemeen positief of negatief? Gebruik minimaal twee argumenten uit het artikel.
4. Kun je een andere verklaring bedenken voor het feit dat hiërarchische makaken beter samenwerken, die níet alleen met “sterkere banden” te maken heeft? Leg je idee uit.

afbeelding: Pixabay


Populaire posts van deze blog

Geld voor het oprapen

In Amsterdam worden prullenbakken vaak opengebroken door mensen die statiegeldflesjes en -blikjes verzamelen. Dit zorgt voor veel zwerfafval en overlast in de stad. In deze tekst worden verschillende oplossingen besproken om dit probleem aan te pakken. Het Parool |  Lezers over opengebroken prullenbakken in Amsterdam: ‘In Berlijn en Kopenhagen is deze oplossing al heel normaal’ Leerdoel   Je kunt verschillende oplossingen noemen voor het probleem van opengebroken prullenbakken in Amsterdam. Woordenschat grootwinkelbedrijven, exploiteren, initiatief, memo Opdrachten 1. Vat de oplossingen in de tekst samen. 2. Bespreek met anderen welk van deze oplossingen naar jullie verwachting het beste zal werken. Beargumenteer waarom je dat denkt. 3. Bespreek met anderen of er nog andere oplossingen zijn. 

Werkvorm op vrijdag: stiftgedicht

Een stiftgedicht is een creatieve manier om een gedicht te maken door woorden of zinnen uit een tekst te selecteren en de rest te ‘stiften’ (door te doorstrepen of met een kleur weg te vlakken). Hieronder vind je een stap-voor-stap uitleg over hoe je een stiftgedicht kunt maken. 1. Kies een tekst: Dit kan een krantenartikel, boek, tijdschrift, of zelfs een ander gedicht zijn. Het maakt niet uit wat voor soort tekst, zolang het maar voldoende woorden en zinnen bevat die je kunt gebruiken. 2. Lees de tekst door: Kijk of er woorden of zinnen in de tekst staan die je aanspreken of die een bepaalde emotie of beeld oproepen. Je hoeft niet elke zin te gebruiken, alleen de woorden die je interessant vindt. 3. Markeer de woorden: Terwijl je door de tekst leest, markeer je de woorden of zinnen die je wilt gebruiken. Dit kunnen woorden zijn die een gedicht laten ontstaan, of woorden die een interessante betekenis samenvoegen. 4. Stift de rest van de tekst: Gebruik een stift om de re...

Boem en het is uit met vuurwerk

Elk jaar leidt consumentenvuurwerk tot veel discussie vanwege de schade, verwondingen en overlast die het veroorzaakt. Nu er een meerderheid in de Tweede Kamer voor een landelijk vuurwerkverbod is, lijken de regels te gaan veranderen. Voorstanders benadrukken de veiligheid en duidelijkheid die een verbod biedt, terwijl tegenstanders vrezen voor illegale handel en het verlies van een geliefde traditie. Kies een artikel over de redenen voor een vuurwerkverbod. Leerdoel   Je kunt argumenten voor en tegen een vuurwerkverbod bespreken. Woordenschat handhaven, roependen in de woestijn, federatie, portefeuillehouder, maatschappelijke prijs, democratie, vrijheid van meningsuiting. Opdracht 1. Vat de argumenten voor en tegen in de tekst samen. 2. Bespreek met anderen welke argumenten er mogelijk nog meer zijn.  3. Schrijf kort je eigen standpunt op. Beargumenteer met goede argumenten voor je standpunt en en ga in op de argumentatie van andere standpunten.