Doorgaan naar hoofdcontent

Het mooiste Amsterdamse woord


Amsterdammers mochten het mooiste Amsterdamse woord kiezen. Het werd achenebbisj. We kijken in deze opdracht naar de woorden waaruit te kiezen viel. Benieuwd welke je kent. 

Het Parool | Het mooiste Amsterdamse woord 

Leerdoel 
Ik kan uitleggen hoe verschillende talen en culturen, zoals het Jiddisch, invloed hebben gehad op de Amsterdamse taal.

Woordenschat 
goochem, ras-Amsterdammer, criterium, onafzienbare, Jiddisch, immigranten, nostalgie, schamel, gebezigd, bijdehand, betweter, eigengereid, lieflijk, verbastering, aangezicht, uitgestreken, ingeburgerd, armzalig

Vragen over de tekst
1. Waarom vindt de jury het moeilijk om precies te bepalen wat een typisch Amsterdams woord is?
2. Waarom zijn veel woorden uit de tekst volgens de jury positief, zelfs als het scheldwoorden zijn?
3. Waarom speelt het Jiddisch een belangrijke rol in de Amsterdamse taal?
4. Waarom vindt de jury dat sommige nieuwe Amsterdamse woorden snel kunnen verdwijnen?
5. Wat zegt de populariteit van achenebbisj volgens de tekst mogelijk over Amsterdam?
6. Waarom past brasa volgens de jury goed bij de Amsterdamse cultuur?
7. Hoe laat het woord gap zien dat taal door de jaren heen kan veranderen?
8. Wat hebben mazzel, porem en skeer met elkaar gemeen?
9. Waarom vindt de jury dat yusu geen typisch voorbeeld van nieuwe TikToktaal is?
10. Wat laat de tekst zien over de invloed van verschillende talen en culturen op de Amsterdamse taal? 

Oefeningen bij de tekst
1. Welke woorden, uitdrukkingen en vormen van straattaal zijn typisch voor jouw woonomgeving, en wat betekenen ze?
2. Welke woorden gebruik jij zelf vaak die mensen uit een andere omgeving misschien niet kennen?
3. Waar denk je dat deze woorden en uitdrukkingen vandaan komen?
4. Waarom gebruiken mensen volgens jou bepaalde woorden die typisch zijn voor hun stad, dorp of buurt?
5. Denk je dat jongere en oudere mensen andere woorden gebruiken? Geef een voorbeeld.
6. Welke woorden uit jouw omgeving zouden volgens jou over tien jaar nog gebruikt worden? Waarom?
7. Welk woord of welke uitdrukking zou volgens jou vandaag het Woord van het Jaar moeten worden, en waarom?
8. Aan welke kenmerken moet een woord volgens jou voldoen om Woord van het Jaar te kunnen worden?
9. Welke invloed hebben sociale media volgens jou op de manier waarop mensen tegenwoordig praten?

beeld: ChatGPT
Labels:

Populaire posts van deze blog

Werkvorm op vrijdag: stiftgedicht

Een stiftgedicht is een creatieve manier om een gedicht te maken door woorden of zinnen uit een tekst te selecteren en de rest te ‘stiften’ (door te doorstrepen of met een kleur weg te vlakken). Hieronder vind je een stap-voor-stap uitleg over hoe je een stiftgedicht kunt maken. 1. Kies een tekst: Dit kan een krantenartikel, boek, tijdschrift, of zelfs een ander gedicht zijn. Het maakt niet uit wat voor soort tekst, zolang het maar voldoende woorden en zinnen bevat die je kunt gebruiken. 2. Lees de tekst door: Kijk of er woorden of zinnen in de tekst staan die je aanspreken of die een bepaalde emotie of beeld oproepen. Je hoeft niet elke zin te gebruiken, alleen de woorden die je interessant vindt. 3. Markeer de woorden: Terwijl je door de tekst leest, markeer je de woorden of zinnen die je wilt gebruiken. Dit kunnen woorden zijn die een gedicht laten ontstaan, of woorden die een interessante betekenis samenvoegen. 4. Stift de rest van de tekst: Gebruik een stift om de re...
Read more »

Geld voor het oprapen

In Amsterdam worden prullenbakken vaak opengebroken door mensen die statiegeldflesjes en -blikjes verzamelen. Dit zorgt voor veel zwerfafval en overlast in de stad. In deze tekst worden verschillende oplossingen besproken om dit probleem aan te pakken. Het Parool |  Lezers over opengebroken prullenbakken in Amsterdam: ‘In Berlijn en Kopenhagen is deze oplossing al heel normaal’ Leerdoel   Je kunt verschillende oplossingen noemen voor het probleem van opengebroken prullenbakken in Amsterdam. Woordenschat grootwinkelbedrijven, exploiteren, initiatief, memo Opdrachten 1. Vat de oplossingen in de tekst samen. 2. Bespreek met anderen welk van deze oplossingen naar jullie verwachting het beste zal werken. Beargumenteer waarom je dat denkt. 3. Bespreek met anderen of er nog andere oplossingen zijn. 
Read more »

Boem en het is uit met vuurwerk

Elk jaar leidt consumentenvuurwerk tot veel discussie vanwege de schade, verwondingen en overlast die het veroorzaakt. Nu er een meerderheid in de Tweede Kamer voor een landelijk vuurwerkverbod is, lijken de regels te gaan veranderen. Voorstanders benadrukken de veiligheid en duidelijkheid die een verbod biedt, terwijl tegenstanders vrezen voor illegale handel en het verlies van een geliefde traditie. Kies een artikel over de redenen voor een vuurwerkverbod. Leerdoel   Je kunt argumenten voor en tegen een vuurwerkverbod bespreken. Woordenschat handhaven, roependen in de woestijn, federatie, portefeuillehouder, maatschappelijke prijs, democratie, vrijheid van meningsuiting. Opdracht 1. Vat de argumenten voor en tegen in de tekst samen. 2. Bespreek met anderen welke argumenten er mogelijk nog meer zijn.  3. Schrijf kort je eigen standpunt op. Beargumenteer met goede argumenten voor je standpunt en en ga in op de argumentatie van andere standpunten. 
Read more »